Μυστηριώδεις μπλε εκρήξεις από το βαθύ διάστημα προβληματίζουν τους επιστήμονες

Εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν μια σειρά από μυστηριώδεις μπλε λάμψεις που εμφανίζονται στο βαθύ διάστημα και εξαφανίζονται με απίστευτη ταχύτητα. Από την πρώτη ανίχνευσή τους το 2018, μόλις 14 τέτοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί από τα τηλεσκόπια των αστρονόμων, γεγονός που τα καθιστά από τα πιο σπάνια αστρονομικά συμβάντα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ. Τα φαινόμενα αυτά είναι γνωστά ως «Luminous Fast Blue Optical Transients» (LFBOTs) και χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά έντονες μπλε εκρήξεις φωτός, οι οποίες είναι έως και 100 φορές πιο φωτεινές από οτιδήποτε άλλο έχουν παρατηρήσει μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Παράλληλα, εμφανίζονται και εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ημέρες, σε αντίθεση με τις περισσότερες αστρικές εκρήξεις που διαρκούν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Ένα ακόμη στοιχείο που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον είναι ότι οι εκρήξεις αυτές διατηρούν το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα τους καθ’ όλη τη διάρκεια της σύντομης ύπαρξής τους, κάτι που υποδηλώνει ότι παραμένουν εξαιρετικά θερμές από την αρχή έως το τέλος του φαινομένου. Η επικεφαλής νέας επιστημονικής μελέτης για τα LFBOTs, δρ Άνια Νιούτζεντ από το Χάρβαρντ και το Σμιθσόνιαν, δήλωσε ότι τα φαινόμενα αυτά είναι «εντελώς διαφορετικά από οτιδήποτε έχουμε παρατηρήσει μέχρι σήμερα». Σύμφωνα με τη νέα θεωρία που παρουσιάζεται στην προδημοσίευση της μελέτης, η προέλευση των μυστηριωδών μπλε εκρήξεων ενδέχεται να σχετίζεται με μία εξαιρετικά βίαιη και σπάνια σύγκρουση ανάμεσα σε μια μαύρη τρύπα και ένα υπέρθερμο άστρο τύπου Γουλφ-Ραγιέ. Η δρ Νιούτζεντ και οι συνεργάτες της εξέτασαν τους τύπους γαλαξιών στους οποίους έχουν εντοπιστεί οι λίγες επιβεβαιωμένες μπλε λάμψεις, αναλύοντας τους ρυθμούς δημιουργίας νέων άστρων, τη μάζα και τα επίπεδα μεταλλικών στοιχείων που υπάρχουν σε αυτούς τους γαλαξίες. Τα δεδομένα της έρευνας δείχνουν ότι τα LFBOTs θα μπορούσαν να προκαλούνται όταν υπέρπυκνα αντικείμενα, όπως μαύρες τρύπες ή αστέρες νετρονίων, συγκρούονται με άστρα Γουλφ-Ραγιέ. Τα συγκεκριμένα άστρα δημιουργούνται αρχικά μέσα σε δυαδικά αστρικά συστήματα, όπου δύο τεράστια άστρα περιστρέφονται γύρω από ένα κοινό κέντρο. Καθώς πλησιάζουν μεταξύ τους, το μεγαλύτερο άστρο αρχίζει να απορροφά τα εξωτερικά στρώματα του συνοδού του. Advertisement Εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες, το εξωτερικό στρώμα υδρογόνου του ενός άστρου αφαιρείται χωρίς να καταστραφεί ολοκληρωτικά, αφήνοντας πίσω τον φωτεινό πυρήνα ηλίου, γνωστό ως άστρο Γουλφ-Ραγιέ. Την ίδια στιγμή, το άστρο που απορροφά την ύλη διογκώνεται τόσο πολύ από το υδρογόνο που καταρρέει κάτω από το ίδιο του το βάρος. Η κατάρρευση αυτή οδηγεί σε έκρηξη σουπερνόβα, αφήνοντας πίσω ένα αστρικό υπόλειμμα με τη μορφή μαύρης τρύπας ή αστέρα νετρονίων. Σύμφωνα με τη θεωρία των ερευνητών, η μαύρη τρύπα συνεχίζει να τρέφεται από το γειτονικό άστρο μέχρι που, έπειτα από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, εισχωρεί στον αστρικό πυρήνα και τον καταστρέφει, προκαλώντας τελικά ένα LFBOT. Ο καθηγητής Μπράιαν Μέτζγκερ από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, συν-συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε στη Daily Mail ότι όταν το συμπαγές αντικείμενο εισχωρεί στο άστρο Γουλφ-Ραγιέ, μπορεί να απορροφήσει πολύ γρήγορα αστρική ύλη και να απελευθερώσει τεράστια ποσά βαρυτικής ενέργειας. Όπως ανέφερε, μέρος αυτής της ενέργειας δημιουργεί ισχυρές εκροές ύλης ή πίδακες, οι οποίοι συγκρούονται με το υλικό γύρω από το άστρο. Η σύγκρουση αυτή μπορεί να παράγει μια εξαιρετικά θερμή και λαμπρή λάμψη φωτός σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα άστρα Γουλφ-Ραγιέ αποτελούν ιδανικούς υποψηφίους για τη δημιουργία LFBOTs, καθώς το φως αυτών των εκρήξεων δεν εμφανίζει τα χαρακτηριστικά ίχνη υδρογόνου, γεγονός που υποδηλώνει ότι προέρχονται από άστρα που έχουν χάσει το εξωτερικό στρώμα υδρογόνου τους.

Melden