Μιχάλης Μπλέτσας στο ΕΡΤnews: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει τη μάθηση, αλλά υπάρχει κίνδυνος «γνωσιακής ατροφίας»

Τον κίνδυνο η τεχνητή νοημοσύνη να οδηγήσει σε «γνωσιακή ατροφία», αντί να ενισχύσει τη μάθηση, επισήμανε ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας και ερευνητής στο MIT Media Lab, Μιχάλης Μπλέτσας, μιλώντας στο ΕΡΤnews. Όπως ανέφερε, η μεγάλη πρόκληση για την εκπαίδευση είναι να αξιοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη επικουρικά και όχι ως υποκατάστατο των νοητικών διεργασιών του μαθητή. «Ο μεγάλος κίνδυνος αυτή τη στιγμή είναι ότι δεν τη χρησιμοποιούμε σωστά. Δεν τη χρησιμοποιούμε επικουρικά, την χρησιμοποιούμε αντικαθιστώντας σταδιακά κάποιες δικές μας διεργασίες», σημείωσε χαρακτηριστικά, φέρνοντας ως παράδειγμα έναν μαθητή που, αντί να προσπαθήσει να λύσει ένα πρόβλημα, ζητά από την τεχνητή νοημοσύνη την έτοιμη απάντηση. Σύμφωνα με τον κ. Μπλέτσα, η εύκολη λύση μπορεί να οδηγήσει σε «γνωσιακή ατροφία αντί για ενίσχυση», καθώς ο άνθρωπος έχει την τάση να επιλέγει τον πιο εύκολο δρόμο. «Είναι το ένστικτό μας να παίρνουμε τον εύκολο δρόμο. Δυστυχώς έτσι δουλεύει το ανθρώπινο μυαλό», ανέφερε. «Να τη χρησιμοποιούν σαν διεγερτικό για τη μάθηση» Ο ίδιος υπογράμμισε ότι απαιτείται συνειδητή προσπάθεια από τους μαθητές ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει ως εργαλείο μάθησης και όχι ως μέσο αποφυγής της προσπάθειας. «Χρειάζεται μια πολύ μεγάλη και συνειδητή προσπάθεια και από τους μαθητές, να μην τη χρησιμοποιήσουν σαν ναρκωτικό, αλλά σαν διεγερτικό για τη μάθησή τους», είπε χαρακτηριστικά. Ο κ. Μπλέτσας αναφέρθηκε και στον ιδιαίτερο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η τεχνητή νοημοσύνη στην ελληνική εκπαίδευση, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης από τη φροντιστηριακή εκπαίδευση. Όπως εκτίμησε, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία ενός φροντιστηρίου, καθώς έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί εξατομικευμένες ασκήσεις και εκπαιδευτικό υλικό. «Μπορεί να σου φτιάξει ασκήσεις εκεί που ο φροντιστής θα σου δώσει μία άσκηση. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να σου φτιάξει 20 ασκήσεις», εξήγησε, επισημαίνοντας μάλιστα ότι ακόμη και τα λάθη που κάνει ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αξιοποιηθούν εκπαιδευτικά, καθώς δίνουν στον μαθητή την ευκαιρία να τα εντοπίσει και να τα αξιολογήσει. Εξατομικευμένη μάθηση και εξετάσεις Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η δυνατότητα εξατομίκευσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παρέχει οδηγίες και εκπαιδευτικές δραστηριότητες προσαρμοσμένες στις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε μαθητή. «Το γεγονός ότι μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να δώσει οδηγίες μάθησης εξατομικευμένες σε κάθε μαθητή, ανάλογα με τις δυνατότητές του, είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να εκμεταλλευτούμε», σημείωσε. Ανάλογες δυνατότητες, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν και στη διαδικασία αξιολόγησης. Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να δημιουργεί διαφορετικά τεστ για κάθε μαθητή, με μεγάλο αριθμό ερωτήσεων και συγκεκριμένους χρονικούς περιορισμούς, ώστε η εξέταση να παραμένει ουσιαστική και δίκαιη. Παράλληλα, σημείωσε ότι η επιστροφή σε εξετάσεις που πραγματοποιούνται με φυσική παρουσία μπορεί να αποτελέσει μία απλή πρακτική αντιμετώπισης της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αξιολόγηση γνώσεων και δεξιοτήτων. «Αν το τεστ μπορεί να το απαντήσει η τεχνητή νοημοσύνη, ίσως να μην είναι το σωστό τεστ», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι ακόμα στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση» Ο Μιχάλης Μπλέτσας εκτίμησε, πάντως, ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο, όπως είπε, δεν έχει προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. «Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι ακόμα στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση. Όταν λοιπόν στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση πας να βάλεις τα εργαλεία της τέταρτης, έχεις ένα πρόβλημα», ανέφερε. Κατά τον ίδιο, η εκπαίδευση εξακολουθεί να δίνει ιδιαίτερο βάρος στην απομνημόνευση βασικών γνώσεων, την ώρα που οι μαθητές έχουν πλέον πρόσβαση σε τεράστιο όγκο πληροφοριών μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. «Όταν ο κάθε μαθητής έχει μπροστά του πρόσβαση σε όλη την πληροφορία που έχει, ή σε ένα μεγάλο ποσοστό της πληροφορίας που έχει η ανθρωπότητα, εμείς ακόμα ασχολούμαστε με το αν έχει πάρει πέντε βασικές γνώσεις και εξετάζουμε αν στο μυαλό του υπάρχουν πέντε βασικά πράγματα», σημείωσε. Η κρίσιμη δεξιότητα: να ξέρεις τι να κρατήσεις και τι να αξιολογήσεις Σε αυτό το νέο περιβάλλον, σύμφωνα με τον κ. Μπλέτσα, το ζητούμενο δεν είναι πλέον η απομνημόνευση όσο η ανάπτυξη δεξιοτήτων που επιτρέπουν στον μαθητή να αξιολογεί την πληροφορία και να γνωρίζει ποια στοιχεία πρέπει να συγκρατήσει. «Θα πρέπει να έχει δεξιότητες και να καταλαβαίνει ποιες από όλες αυτές τις γνώσεις θα πρέπει να κρατάει μέσα στο κεφάλι του και πώς θα αξιολογεί τις υπόλοιπες, τις οποίες θα βρίσκει πολύ εύκολα», ανέφερε. Όπως υπογράμμισε, η δεξιότητα αυτή συνδέεται άμεσα και με τη διά βίου μάθηση, καθώς «η μάθηση και η παιδεία δεν σταματάνε στα 12 χρόνια ή στα 18 χρόνια της βασικής εκπαίδευσης». «Έτσι όπως είναι τα πράγματα αυτή τη στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη είναι περισσότερο εμπόδιο και λιγότερο αρωγός. Αυτό είναι ξεκάθαρο και αυτό θα πρέπει να δούμε γιατί συμβαίνει», κατέληξε.

Melden